WPŁYW DIETY NA PŁODNOŚĆ MĘŻCZYZN

WPŁYW DIETY NA PŁODNOŚĆ MĘŻCZYZN

 

 

Zgodnie z definicją Światowej Organizacji Zdrowia WHO niepłodność to niemożność zajścia w ciążę pomimo regularnego współżycia płciowego przez 12 miesięcy, bez stosowania środków antykoncepcyjnych. Szacuje się, że męski czynnik niepłodności dotyczy

13–45% par, kobiecy — 30–71% par, a zaburzenia obustronne występują u co najmniej 18% par. Inne badania wskazują na niemalże taki sam stopień niepłodności u kobiet i u mężczyzn.

Wśród przyczyn męskiej niepłodności możemy wymienić chociażby nieprawidłowości anatomiczne czy choroby jąder, jednak najczęstszym problemem niepłodności męskiej są zaburzone parametry nasienia, czyli zmniejszona ilość plemników
w nasieniu oraz ich nieprawidłowa budowa. Powodem tych zaburzeń jest stres oksydacyjny, czyli stan zakłóconej równowagi między wolnymi rodnikami a antyoksydantami w organizmie. Stres oksydacyjny powstaje najczęściej na skutek czynników zewnętrznych, tj.:

  • palenie papierosów,
  • przewlekły stres,
  • nadużywanie alkoholu,
  • nadużywanie leków,
  • przegrzewanie jąder (częste i gorące kąpiele oraz wizyty w saunie, noszenie nieprzewiewnej bielizny, siedzący tryb pracy, praca z laptopem na kolanach),
  • zanieczyszczenie środowiska,
  • nadwaga, otyłość,
  • brak aktywności fizycznej,
  • przyjmowanie anabolików,
  • nieodpowiednia dieta.

Jeśli planujesz zostać ojcem wprowadź zmiany w swoim stylu życia i diecie, w której kluczowe jest dostarczenie odpowiedniej ilości antyoksydantów oraz redukcja masy ciała.

Jak poprawić parametry nasienia ?

  1. Zredukuj nadmiar masy ciała o 0,5–1,0 kg/tydzień.
  2. Ograniczyć wartość energetyczną diety o 500 kcal dziennie.
  3. Zwiększ aktywność fizyczną do minimum 3 razy w tygodniu po 30 minut.
  4. Zaczynaj dzień od pożywnego śniadania.
  5. Spożywaj ostatni posiłek najpóźniej 2-3 h przed snem.
  6. Spożywaj 4-5 posiłków dziennie (przerwy 3 – 4 godzinne).
  7. Zwiększ spożycie kwasów tłuszczowych jedno i wielonienasyconych, omega-3
    i omega-6 (oliwa z oliwek, olej lniany, olej rzepakowy, ryby morskie, orzechy, pestki, awokado).
  8. Unikaj nasyconych kwasów tłuszczowych (wieprzowina, smalec, tłuste wędliny, pasztety).
  9. Ogranicz spożycia soli do 5 g/dobę.
  10. Rzuć palenie.
  11. Ogranicz w diecie słodycze, wyroby cukiernicze, napoje słodzone, syrop glukozowo-fruktozowy.
  12. Unikaj nadmiernego spożywania alkoholu.
  13. Wyeliminuj produkty sojowe.
  14. Ogranicz spożycie tłuszczów trans (UNIKAJ: tłuszcze utwardzone, tłuszcz palmowy – czytaj etykiety!).
  15. Wprowadź do diety produkty, które zawierają: L-karnitynę, witaminę C, beta-karoten, witaminę E, resweratrol, likopen, koenzym Q10, selen, witaminę B6, kwas foliowy, likopen, witaminę D3.

W jakich produktach znajdują się powyższe substancje i jaki jest ich wpływ na męską płodność?

  • L-karnityna – poprawia jakość nasienia.

Produkty: baranina, wieprzowina i wołowina.

  • Witamina A – reguluje procesy prawidłowego przebiegu spermatogenezy.

Produkty: tłuste ryby, podroby (szczególnie wątroby), jaja kurze całe, pełne mleko, masło i inne produkty mleczarskie

  • Beta karoten – reguluje procesy prawidłowego przebiegu spermatogenezy.

Produkty: marchew, jarmuż, szpinak, dynia, boćwina, papryka, pomidory, śliwki, morele oraz zielone warzywa. 

  • Kwas foliowy – reguluje procesy prawidłowego przebiegu spermatogenezy

Produkty:  warzywa liściaste np. sałata, kapusta, brukselka, kalafior, szpinak, brokuły, szparagi a także pomidory groch, orzechy, słonecznik, pszenica i drożdże.

  • Witamina E – wpływa na jakość nasienia, jest pomocna przy obniżonym libido. Nazywana jest witaminą płodności.

Produkty: nasiona słonecznika, migdały, orzechy laskowe, orzeszki ziemne, pomidory, botwina, suszone morele, szpinak.

  • Selen – poprawia ruchliwość i jakość plemników, niezbędna do produkcji testosteronu, podtrzymuje sprawność seksualną.

Produkty: podroby, mięso, ryby, jaja, owoce morza, mleko i przetwory, orzechy brazylijskie, wody mineralne.

  • Cynk – jeden z najważniejszych minerałów dla męskiej płodności, zwiększa ilość plemników o prawidłowej budowie i ich żywotność, wpływa na prawidłową syntezę testosteronu.

Produkty: jaja, mięso (wołowina, jagnięcina), ryby, owoce morza, mleko, pestki dyni, sezam, mak, zielony groszek, orzechy, migdały, płatki owsiane, owoce morza, czarne porzeczki.

  • Koenzym Q10 – polepsza ruchliwość plemników.

Produkty: brokuł, orzechy ziemne, kiełki pszenicy, mięso, podroby, sardynki, makrela, łosoś, algi morskie.

  • Witamina C – zapobiega zlepianiu się plemników, zapobiegania uszkodzeniu DNA plemników, poprawia jakość nasienia.

Produkty: papryka, pomarańcza, jarmuż, brukselka, brokuł, czarna porzeczka, kapusta kiszona, kiwi, truskawki, mango, pomidor.

  • Likopen – poprawia jakość nasienia i koncentrację plemników.

Produkty: pomidory i przetwory z pomidorów, arbuzy, dzika róża, czerwone grejpfruty.

  • Witamina B6 – poprawia parametry nasienia, takie jak: całkowitą liczbę plemników, ich koncentrację, ruchliwość i ruch postępowy.

Produkty: pełnoziarniste produkty zbożowe, kiełki pszenicy, drożdże, nabiał, ryby oraz jaja, chude mięso, mleko, warzywa (kapusta, zielony groszek, fasolka szparagowa, kalafior, marchew), banany, orzechy.

  • Resweratol – działanie antyoksydacyjne i przeciwzapalne.

Produkty: ciemne winogrona, orzechy, kakao, czekolada, owoce jagodowe, granaty
i sok z granatów.

  • Witamina D3 – poprawia parametry nasienia, m.in. ich ruchliwość.

Produkty: tłuste ryby, tran, siemię lniane.

 

Jak widać dieta mężczyzny, który planuje zostać ojcem powinna uwzględniać przede wszystkim chudy drób, ryby morskie, produkty pełnoziarniste, oliwę i oleje roślinne, orzechy, pestki oraz jak najwięcej świeżych warzyw i owoców.

Liczne badania pokazały, że wprowadzenie do jadłospisu  antyoksydantów poprawiało jakość nasienia oraz płodność pacjentów. Staraj się zatem wprowadzić te substancje poprzez odpowiednie odżywianie. Witaminę D3 ze względu na trudność w dostarczeniu jej z pożywieniem, należy suplementować w okresie od września do kwietnia lub przez cały rok, jeśli synteza skórna jest niewystarczająca, co jest powszechne w naszej strefie geograficznej.   Warto zbadać najpierw jej poziom, aby ustalić odpowiednią dawkę suplementacji, ponieważ jak wykazują badania zarówno zbyt niski jak i zbyt wysoki poziom witaminy D ma niekorzystny wpływ na ilość plemników w ejakulacie i ich ruchliwość oraz budowę.

Szczególnie niekorzystny wpływ na męską płodność ma nadmierna ilość tkanki tłuszczowej o lokalizacji brzusznej. Powoduje ona podwyższoną temperaturę jąder oraz problemy w gospodarce hormonalnej, czyli mniejszą produkcję testosteronu, a większą estrogenu. Nadmiar estrogenów powoduje natomiast zaburzenia funkcji seksualnych i erekcji. Badania wykazały, że mężczyźni z nadwagą bądź otyli mają więcej plemników
z uszkodzonym DNA i są trzy razy bardziej narażeni na obniżenie płodności w porównaniu do mężczyzn w normie wagowej.

Redukcja masy ciała, powinna jednak przebiegać stopniowo, ponieważ zbyt szybka utrata kilogramów może obniżyć jakość nasienia, co zaobserwowano u mężczyzn po operacjach beriatrycznych. Szybki spadek masy ciała jest również niekorzystny z powodu niedostarczenia odpowiedniej ilości składników odżywczych.

Warto wspomnieć, że niedowaga również obniża męską płodność, ponieważ spada ilości i ruchliwość plemników, a synteza hormonów płciowych może ulec zahamowaniu.

Nie należy ignorować pojawiających się dysfunkcji seksualne, w tym obniżenie libido, ponieważ bardzo często są pierwszym sygnałem, że w organizmie dzieje się coś niepokojącego. Badania potwierdzają pozytywny wpływ diety śródziemnomorskiej na libido
i ogólne zadowolenie z życia seksualnego.

Warto zgłosić się do wykwalifikowanego dietetyka, który ułoży indywidualny plan żywienia, uwzględniający przyczynę niepłodności, zapotrzebowanie kaloryczne i ewentualne niedobory witamin i minerałów.

Modyfikacja diety i systematyczne wprowadzanie pozostałych  zaleceń  wpłynie korzystnie na ogólny stan zdrowia i witalność a to z pewnością zwiększy płodność mężczyzny.

 autor: Natalia Mazurek, dietetyk, psychodietetyk, edukator zdrowego stylu życia

www.nataliamazurek.pl

 

Bibliografia:

  1. Filipiak E., Dieta, a niepłodność męska – czy to co jemy ma wpływ na nasze szanse na potomstwo? http://badanie-nasienia.pl/, 04.11.2018
  2. Filipiak E., Czynniki mające negatywny wpływ na jakość nasienia – podsumowanie, http://badanie-nasienia.pl/, 04.11.2018
  3. Drews K., Baraniak K., Znaczenie witaminy D w aspekcie płodności, „Współczesna dietetyka” 2016, nr 7.
  4. Jeznach-Steinhagen A., Czerwonogrodzka-Senczyna A., Postępowanie dietetyczne jako element leczenia zaburzeń płodności u mężczyzn z obniżoną jakością nasienia, „Endokrynologia, Otyłość i Zaburzenia Przemiany Materii” 2013, nr 1.
  5. Leszczyńska S., Mechanizm wpływu diety na płodność poprzez regulacje masy ciała, „Współczesna dietetyka” 2016, nr 4.
  6. Lamont M., Żywieniowe wsparcie płodności w przypadku niskiego libido, „Współczesna dietetyka” 2016, nr 7.
  7. Leszczyńska S., Dieta dla płodności, Kraków: Wydawnictwo Zwierciadło, 2017.
  8. Walczak-Jędrzejowska R., Stres oksydacyjny a niepłodność męska. Część I: czynniki wywołujące stres oksydacyjny w nasieniu. Postępy Andrologii Online, 2015, nr 2.
  9. Walczak-Jędrzejowska R., Stres oksydacyjny a niepłodność męska. Część II: Antyoksydanty w leczeniu męskiej niepłodności, Postępy Andrologii Online, 2015, nr 2.

 

 

 

 

 

 

 

Dodaj komentarz

Your email address will not be published / Required fields are marked *